Từ 2026 Việt Nam sẽ cử khoảng 1.500 người Việt đi học tại Nga, Đông Âu và Trung Quốc
Chính phủ vừa phê duyệt Đề án “Đưa công dân Việt Nam đi học tại Liên bang Nga, Trung Quốc, các nước Đông Âu và các nước thuộc Liên Xô cũ giai đoạn 2026–2035”, với mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh khoa học – công nghệ và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Nga tiếp tục là điểm đến lớn nhất
Theo đề án, trong 5 năm đầu triển khai, mỗi năm Việt Nam dự kiến cử khoảng 1.500 công dân ra nước ngoài học tập, chủ yếu theo diện học bổng hiệp định giữa Chính phủ Việt Nam và các quốc gia đối tác, bên cạnh một phần chỉ tiêu ngoài hiệp định.
Sinh viên Việt tại Nga
Trong tổng số 1.500 ứng viên mỗi năm, Liên bang Nga chiếm khoảng 1.000 người, trong khi Trung Quốc, các nước Đông Âu và các quốc gia thuộc Liên Xô cũ chiếm khoảng 500 người. Chỉ tiêu cụ thể có thể được điều chỉnh linh hoạt, căn cứ vào số lượng học bổng do phía nước ngoài cấp, nhu cầu thực tế trong nước và khả năng cân đối ngân sách nhà nước.
Việc Nga tiếp tục là điểm đến chủ lực phản ánh truyền thống hợp tác giáo dục lâu dài giữa hai nước, đồng thời cho thấy thế mạnh đào tạo của Nga trong nhiều lĩnh vực khoa học – kỹ thuật, công nghệ và quốc phòng.
Ưu tiên các ngành chiến lược, công nghệ cao
Đề án xác định rõ việc cử người đi học nhằm phục vụ tất cả các lĩnh vực mà Việt Nam có nhu cầu, song tập trung ưu tiên những ngành then chốt và mũi nhọn mà các quốc gia tiếp nhận có thế mạnh đào tạo.
Trí tuệ nhân tạo đang là ngành hot
Danh sách ngành ưu tiên trải rộng từ quốc phòng, an ninh, đến các lĩnh vực công nghệ cao và khoa học nền tảng, gồm: trí tuệ nhân tạo (AI), blockchain, điện toán đám mây, công nghệ lượng tử, công nghệ năng lượng, vật liệu tiên tiến, công nghệ đất hiếm, công nghệ đại dương và lòng đất, hàng không – vũ trụ, công nghiệp bán dẫn, công nghệ hạt nhân, đường sắt, công nghệ sinh học, Y – Dược, pháp luật…
Việc lựa chọn các ngành này nhằm hình thành đội ngũ nhân lực có khả năng tiếp cận công nghệ lõi, làm chủ tri thức hiện đại và tham gia trực tiếp vào các chương trình phát triển chiến lược của Việt Nam trong dài hạn.
Học bổng bao phủ nhiều bậc học
Học bổng trong khuôn khổ đề án được cấp cho hầu hết các bậc đào tạo, từ các khóa ngắn hạn, đại học, đến sau đại học (thạc sĩ, tiến sĩ).
Đối với hệ đại học, đối tượng là sinh viên năm thứ nhất có kết quả học tập tốt ở bậc THPT. Đề án dành sự ưu tiên cho các nhóm yếu thế và đối tượng chính sách, như: học sinh dân tộc thiểu số, hộ nghèo, con liệt sĩ, học sinh đến từ khu vực miền núi, hải đảo, hoặc con cán bộ ngoại giao đang công tác tại cơ quan đại diện Việt Nam ở quốc gia tiếp nhận.
Học bổng bao phủ nhiều bậc học
Bên cạnh đó, học sinh THPT và sinh viên năm đầu từng đoạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh, thành phố, quốc gia, quốc tế, cũng như các cuộc thi nghệ thuật, thể dục thể thao, đều thuộc diện được xem xét cấp học bổng.
Ở bậc thạc sĩ và tiến sĩ, ứng viên chủ yếu là công chức, viên chức, người lao động đang làm việc trong các cơ quan nhà nước, cơ sở giáo dục, hoặc người đã tốt nghiệp đại học loại giỏi.
Cụ thể, ứng viên bậc thạc sĩ phải tốt nghiệp đại học loại giỏi; với bậc tiến sĩ, yêu cầu tốt nghiệp thạc sĩ đạt điểm trung bình từ 8/10 trở lên hoặc tương đương. Ngoài ra, học bổng ở hai bậc học này cũng được dành cho các ứng viên do Bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp nhà nước đề cử nhằm phục vụ nhu cầu nhân lực chuyên sâu.
Theo kế hoạch, công tác tuyển sinh sẽ chính thức bắt đầu từ năm 2026. Theo thỏa thuận hợp tác, phía nước tiếp nhận sẽ miễn học phí, hỗ trợ chi phí sinh hoạt hàng tháng và chỗ ở ký túc xá cho lưu học sinh Việt Nam.
Về phía Việt Nam, người học được xem xét cấp vé máy bay lượt đi và lượt về, phí đi đường, lệ phí làm hộ chiếu, visa và bảo hiểm y tế. Trong trường hợp mức sinh hoạt phí do nước bạn hỗ trợ thấp, Việt Nam sẽ bù phần chênh lệch từ 84 đến 480 USD mỗi tháng, nhằm đảm bảo điều kiện sinh hoạt và học tập tối thiểu cho lưu học sinh.
Đề án được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng đội ngũ trí thức trẻ chất lượng cao, có năng lực chuyên môn sâu, tư duy toàn cầu và khả năng đóng góp lâu dài cho sự phát triển bền vững của Việt Nam trong giai đoạn tới.