Thay đổi nhiều thủ tục liên quan xuất khẩu lao động từ 1/7

Bắt đầu từ ngày 1/7/2025, một loạt quy định mới về thủ tục hành chính trong lĩnh vực xuất khẩu lao động sẽ chính thức được áp dụng. Theo đó, toàn bộ hệ thống quản lý người lao động đi làm việc ở nước ngoài sẽ được phân cấp rõ ràng về chính quyền địa phương, cụ thể là UBND cấp tỉnh và cấp xã. Những nội dung này được quy định trong Nghị định 128/2024/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành.

UBND cấp tỉnh nắm quyền quản lý toàn diện người lao động đi nước ngoài

Theo quy định mới, UBND cấp tỉnh sẽ trở thành cơ quan chủ lực trong việc quản lý các hoạt động đưa lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Các nội dung chính mà tỉnh được trao quyền bao gồm:

• Tiếp nhận và phê duyệt kế hoạch chuẩn bị nguồn lao động cho các doanh nghiệp dịch vụ.
• Phản hồi các báo cáo liên quan đến đấu thầu, đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp.
• Chấp thuận kế hoạch đào tạo, nâng cao tay nghề cho người lao động ở nước ngoài, nếu thời gian đào tạo từ 90 ngày trở lên.
• Cấp phép hoạt động dịch vụ đưa người đi làm giúp việc gia đình ở nước ngoài.
• Xác nhận danh sách người lao động làm giúp việc ở nước ngoài.
• Xử lý các vấn đề liên quan đến ký quỹ đào tạo của doanh nghiệp.

Trước đây, các thủ tục này chủ yếu do Cục Quản lý lao động ngoài nước xử lý. Việc chuyển giao về địa phương giúp rút ngắn thời gian xử lý, giảm tải công việc cho trung ương và tăng cường giám sát trực tiếp tại nơi có người lao động cư trú.

Thủ tục xuất khẩu lao động có nhiều 

UBND cấp xã lần đầu tiên tham gia xác nhận lao động đi nước ngoài

Một điểm đổi mới quan trọng khác là chính quyền cấp xã – lần đầu tiên được giao thực hiện một bước quan trọng trong quy trình xuất khẩu lao động. Cụ thể, theo khoản 2 Điều 10 của Nghị định 128, UBND xã nơi người lao động cư trú có trách nhiệm xác nhận hợp đồng lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Quy trình thực hiện như sau:

1. Người lao động chuẩn bị và nộp hồ sơ đăng ký hợp đồng tại UBND xã.
2. UBND xã kiểm tra, xác nhận văn bản trong thời hạn 5 ngày làm việc nếu hồ sơ hợp lệ.
3. Sau khi xác nhận, xã phải báo cáo UBND tỉnh và Bộ Nội vụ để theo dõi thống kê.
4. Trường hợp từ chối xác nhận, xã phải thông báo rõ lý do bằng văn bản cho người lao động.

Trước khi có Nghị định 128, toàn bộ trách nhiệm xác nhận này thuộc về cấp tỉnh hoặc cơ quan trung ương. Giờ đây, với sự tham gia của cấp xã – đơn vị gần gũi nhất với người dân – quy trình trở nên thuận tiện, nhanh chóng và minh bạch hơn.

Bộ Nội vụ gần như rút hoàn toàn khỏi quy trình

Song song với việc phân cấp về địa phương, vai trò của Bộ Nội vụ (nay phụ trách lĩnh vực quản lý lao động ngoài nước) cũng được điều chỉnh. Theo quyết định mới, Bộ chỉ còn thực hiện một thủ tục duy nhất: tiếp nhận và xử lý hồ sơ xin hoàn trả tiền ký quỹ của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu lao động.

Toàn bộ các công đoạn còn lại – từ xác nhận nguồn, cấp phép hoạt động dịch vụ, đến theo dõi và phê duyệt hợp đồng – sẽ do UBND cấp tỉnh và xã đảm nhiệm.

Các chuyên gia nhận định, việc phân cấp rõ ràng cho chính quyền địa phương sẽ giúp tinh gọn bộ máy hành chính, đồng thời tăng khả năng giám sát tại chỗ. Với người lao động – đặc biệt là lao động phổ thông ở nông thôn – việc có thể hoàn thành thủ tục tại xã và tỉnh thay vì phải đi xa lên trung ương là một cải tiến đáng kể.

Doanh nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ cũng sẽ được hưởng lợi khi không còn phải mất thời gian chờ đợi phê duyệt từ trung ương. Việc xử lý hồ sơ nhanh hơn đồng nghĩa với việc các kế hoạch đưa người đi làm việc ở nước ngoài sẽ diễn ra suôn sẻ hơn.

Ngoài ra, việc cấp xã được xác nhận hồ sơ cũng là bước giúp nâng cao tính minh bạch và phòng ngừa rủi ro. Chính quyền xã, với khả năng tiếp xúc thường xuyên với người dân, có thể dễ dàng phát hiện các trường hợp giả mạo, sai lệch thông tin hoặc bị môi giới bất hợp pháp lôi kéo.

Lao động Việt đi xuất khẩu lao động

Nghị định 128 là một bước tiến quan trọng trong việc đổi mới cách thức quản lý lao động đi làm việc ở nước ngoài, từ mô hình tập trung sang phân quyền địa phương. Không chỉ giúp giảm tải cho các cơ quan trung ương, chính sách mới còn góp phần đưa dịch vụ công đến gần người dân hơn, với quy trình đơn giản, minh bạch và hiệu quả.

Trong bối cảnh Việt Nam đang có hàng trăm nghìn lao động đang làm việc ở nước ngoài mỗi năm, sự cải cách này sẽ tạo nền tảng pháp lý vững chắc để đảm bảo quyền lợi của người lao động, đồng thời giúp doanh nghiệp và địa phương chủ động hơn trong kế hoạch phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho thị trường toàn cầu.