Người dân có thể đăng ký khai sinh, kết hôn ở xã đang ở hoặc xã khác từ 01/07
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 120 nhằm làm rõ trách nhiệm và thẩm quyền của các cấp chính quyền địa phương trong quản lý hành chính thuộc lĩnh vực Tư pháp.
Một trong những điểm đáng chú ý là từ ngày 1/7 tới, người dân có thể lựa chọn địa điểm thực hiện các thủ tục hộ tịch như khai sinh, kết hôn tại nơi đang cư trú hoặc tại một xã/phường khác, không bắt buộc đúng nơi thường trú như trước.
Cụ thể, sau khi chuyển đổi tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn chỉ còn hai cấp (tỉnh và xã), UBND cấp xã (gồm xã, phường, thị trấn và đặc khu) sẽ đảm nhiệm toàn bộ việc đăng ký hộ tịch theo quy định tại Luật Hộ tịch 2014 cùng các văn bản liên quan.
Các địa phương như TP HCM, Đà Nẵng và Quảng Nam hiện đang triển khai mô hình chính quyền hai cấp để đảm bảo việc chuyển giao này diễn ra thuận lợi.
Người dân đăng ký giấy kết hôn
UBND cấp xã sẽ chịu trách nhiệm quản lý cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử; tiếp nhận, xác minh, và thực hiện các thủ tục đăng ký liên quan đến hộ tịch. Thẩm quyền thu hồi hoặc hủy bỏ các giấy tờ hộ tịch do cấp xã cấp sẽ thuộc về Chủ tịch UBND cấp tỉnh.
Nghị định cũng quy định người dân có thể lựa chọn đăng ký hộ tịch tại nơi cư trú thực tế hoặc tại bất kỳ nơi nào khác nếu thấy thuận tiện. Trong trường hợp cá nhân không đăng ký tại nơi thường trú hoặc nơi tạm trú, UBND cấp xã nơi tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm hỗ trợ chuyển hồ sơ trực tuyến đến đúng cơ quan có thẩm quyền xử lý.
Đặc biệt, một số thủ tục như đăng ký khai sinh, khai tử, nhận cha mẹ con, thay đổi hoặc cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc… sẽ không yêu cầu người dân phải có mặt trực tiếp để ký tên vào sổ hộ tịch như trước.
Những lưu ý về quy định mới
Việc chuyển giao thẩm quyền từ UBND cấp huyện và Phòng Tư pháp xuống cấp xã cũng được quy định rõ: các nhiệm vụ trước đây do cấp huyện thực hiện nay sẽ do UBND và công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã đảm nhận.
Theo Luật Hộ tịch hiện hành, các nội dung đăng ký gồm: khai sinh, kết hôn, khai tử, nhận cha mẹ con, giám hộ, thay đổi – bổ sung – cải chính hộ tịch, và xác định lại dân tộc.
Nghị định 120 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.